馃搷My艣lenie krytyczne w edukacji dzieci i m艂odzie偶y. 馃摑 Definicja, przyk艂ady, 膰wiczenia

Jak rozwija膰 umiej臋tno艣ci krytycznego my艣lenia u uczni贸w na lekcjach j臋zyka angielskiego?

27.03.2024
Myslenie krytyczne w edukacji dzieci i mlodziezy early stage

Co to jest my艣lenie krytyczne? Na czym polega? My艣lenie krytyczne to wa偶na umiej臋tno艣膰 we wsp贸艂czesnym 艣wiecie. Jest zaliczana do kluczowych kompetencji XXI wieku. Jak rozwija膰 j膮 u dzieci i m艂odzie偶y podczas zaj臋膰 angielskiego? I dlaczego warto to robi膰?

My艣lenie krytyczne wed艂ug Jeremy'ego Lamriego

My艣lenie krytyczne to jedno z tzw. 鈥4K鈥 edukacji XXI wieku wed艂ug koncepcji Jeremy鈥檈go Lamriego, autora ksi膮偶ki 鈥濳ompetencje XXI wieku鈥.

Wszystkie 鈥濳鈥 wed艂ug tej koncepcji to:

  • krytyczne my艣lenie,
  • kooperacja
  • kreatywno艣膰
  • komunikacja

Wed艂ug autora to w艂a艣nie te kompetencje przydatne b臋d膮 w pracy w przysz艂o艣ci. Zgadzacie si臋 z tym? Dlaczego to w艂a艣nie te cechy b臋d膮 kluczowe w wysoko zdigitalizowanym 艣wiecie? A mo偶e wed艂ug Was autor co艣 pomin膮艂?

Kto mia艂by ochot臋 polemizowa膰, ten pewnie zwr贸ci艂by uwag臋 na to, 偶e Lamri tworz膮c model 4K wychodzi od cel贸w biznesowych, czyli nadal niestety pozostajemy w modelu pruskim 鈥 szko艂a dla kszta艂cenia przysz艂ych pracownik贸w. Tymczasem nie sam膮 prac膮 偶yje cz艂owiek, a w ka偶dym razie zdrowie psychiczne i fizyczne wymaga艂oby jednak dba艂o艣ci o r贸wnowag臋. Nasuwa si臋 wi臋c pytanie, dlaczego kompetencj膮 przysz艂o艣ci nie jest dbanie o sw贸j dobrostan? Umiej臋tno艣膰 tworzenia trwa艂ych i warto艣ciowych relacji? 艢wiadomo艣膰 tego kim jestem, jak si臋 czuj臋 i jakie s膮 moje potrzeby?

No c贸偶, t臋 polemik臋 pozostawiam Wam do krytycznej dyskusji 🙂, tymczasem zajm臋 si臋鈥 krytycznym my艣leniem, kt贸re to jest arcyciekawe, a kt贸rego nauka w ramach lekcji j臋zyka angielskiego wcale nie musi by膰 trudna i z pewno艣ci膮 nie jest nudna!

My艣lenie krytyczne w edukacji to wa偶na umiej臋tno艣膰, kt贸ra pozwala na samodzielne, niesztampowe rozwi膮zywanie problem贸w.
My艣lenie krytyczne w edukacji to wa偶na umiej臋tno艣膰, kt贸ra pozwala na samodzielne, niesztampowe rozwi膮zywanie problem贸w.

Krytyczne my艣lenie 鈥 na czym polega?

Internet daje nam w zasadzie nieograniczony, szybki dost臋p do danych. Problemem nie jest ju偶 dotarcie do informacji, ale ich identyfikacja i selekcja, umo偶liwiaj膮ca rozwi膮zywanie pojawiaj膮cych si臋 problem贸w. Natomiast krytyczne my艣lenie umo偶liwia rozwi膮zywanie problem贸w za pomoc膮 dost臋pnej wiedzy 鈥 fakt贸w i danych oraz logicznego my艣lenia. Lamri wyr贸偶nia cztery zdolno艣ci, powi膮zane z krytycznym my艣leniem. S膮 to:

  • obserwacja 鈥 gromadzenie i analiza danych, dostrzeganie r贸偶nic i podobie艅stw mi臋dzy faktami;
  • identyfikacja 鈥 wyci膮ganie wniosk贸w i odkrywanie zwi膮zk贸w przyczynowo-skutkowych;
  • trafno艣膰ocena prawdziwo艣ci i u偶yteczno艣ci danych oraz ocena konsekwencji;
  • umiej臋tno艣膰 dokonywania wyboru 鈥 synteza zebranych informacji prowadz膮ca do skutecznego rozwi膮zania problemu.

Jak je rozwija膰 na lekcjach?

Czy macie ju偶 jakie艣 pomys艂y na to, jak wspiera膰 te umiej臋tno艣ci na lekcjach j臋zyka angielskiego? Do kt贸rej umiej臋tno艣ci zaliczycie wymienione aktywno艣ci [odpowiedzi na ko艅cu artyku艂u]?

  1. Kompromis 鈥 aktywno艣膰 na m贸wienie, w kt贸rej uczniowie musz膮 wybra膰 wsp贸lnie jedn膮 z opcji np. na podr贸偶, wybranie narz臋dzi na bezludn膮 wysp臋 albo filmu, kt贸ry chc膮 obejrze膰 w kinie.
  2. Zanalizuj zdj臋cie odpowiadaj膮c na pytania:
Analiza zdj臋cia my艣lenie krytyczne na lekcjach angielskiego w Early Stage


My艣lenie krytyczne 鈥 cele edukacyjne

My艣lenie krytyczne w szkole angielskiego Early Stage
My艣lenie krytyczne jest rozwijane na lekcjach w szko艂ach Early Stage

Taksonomia Blooma to system klasyfikowania umiej臋tno艣ci i cel贸w nauczania opracowany przez psychologa Benjamina Blooma w latach 50. XX wieku. Sk艂ada si臋 on z sze艣ciu poziom贸w zwi膮zanych z rozwijaniem umiej臋tno艣ci my艣lenia krytycznego. S膮 to: poziom zapami臋tywania, rozumienia, zastosowania, analizy, syntezy i tworzenia.

Jakie strategie nauczania mo偶na zastosowa膰, aby skutecznie wspiera膰 rozw贸j umiej臋tno艣ci krytycznego my艣lenia wed艂ug taksonomii Blooma w kontek艣cie konkretnych zaj臋膰 j臋zyka angielskiego? We藕my na warsztat tekst o niezwyk艂ym napadzie na bank (finalnie ukradzione pieni膮dze zosta艂y rozdane przechodniom) i dostosujmy polecenia do testu do cel贸w Blooma, od tych wymagaj膮cych najmniejszego przetworzenia, do tych wymagaj膮cych najg艂臋bszego procesowania.

  • zapami臋tywanie 鉃★笍 wymie艅 kolokacje zwi膮zane z CRIME lub s艂owa nale偶膮ce do tej kategorii
  • rozumienie 鉃★笍 co by艂o w tym napadzie niezwyk艂e?
  • zastosowanie 鉃★笍 opowiedz t臋 histori臋 zmieniaj膮c kilka danych - inni maj膮 wykry膰 fa艂sz
  • analiza 鉃★笍 por贸wnaj histori臋 tego napadu z filmikiem o innym niezwyk艂ym napadzie na bank
  • synteza / ewaluacja 鉃★笍 Czy bohater tej opowie艣ci powinien by膰 ukarany? Jak bohater ma si臋 do Robin Hooda?
  • tworzenie 鉃★笍 stw贸rz histori臋 o niezwyk艂ym porwaniu samolotu

Czy taka analiza tekstu nie wydaje Wam si臋 du偶o ciekawsza ni偶 zwyk艂e comprehension questions? Nie tylko z punktu widzenia uczni贸w, ale i Was 鈥 lektorek i lektor贸w!

Jak widzicie, jest mn贸stwo sposob贸w na w艂膮czanie krytycznego my艣lenia do zaj臋膰 j臋zykowych. Pojawia si臋 ono zawsze wtedy, gdy pozwalamy naszym uczniom analizowa膰 dane i wyci膮ga膰 w艂asne wnioski. Kiedy dyskutujemy, debatujemy i przedstawiamy r贸偶ne argumenty, kiedy wybieramy te argumenty albo podejmujemy te decyzje, kt贸re najlepiej rozwi膮zuj膮 dany problem.

Stosuj膮c r贸偶norodne zadania, inspirujemy do stawiania i weryfikowania hipotez, szukania w艂asnych odpowiedzi na wa偶ne pytania, por贸wnywania informacji i wyci膮gania wniosk贸w. Poprzez zadawanie wielu r贸偶norodnych pyta艅, uruchamiamy proces my艣lowy, rozpalaj膮c umiej臋tno艣膰 refleksyjnego patrzenia na 艣wiat i w艂asny rozw贸j. Stawiamy na analizowanie, dedukowanie i podsumowywanie, by uczniowie mogli odkrywa膰 w艂asne zdanie.

Od krytycznego my艣lenia do zmiany postaw

W Early Stage uczniowie cz臋sto udzielaj膮 niesztampowych odpowiedzi, bo s膮 przyzwyczajeni do kwestionowania, analizowania, syntetyzowania i autonomicznego podejmowania decyzji. Od najm艂odszych lat uczymy uczni贸w por贸wnywania obrazk贸w i tworzenia na podstawie obrazk贸w historii, co wykszta艂ca podstawy do rozbudowanego my艣lenia krytycznego na wy偶szych poziomach. Uczymy krytycznego my艣lenia r贸wnie偶 dbaj膮c o otwarto艣膰 na 艣wiat i walcz膮c ze stereotypami poprzez nauk臋 j臋zyka angielskiego.

Strona z podr臋cznika Challenge Accepted 膰wiczenia rozwijaj膮ce my艣lenie krytyczne
Strona z podr臋cznika Challenge Accepted od Early Stage: 膰wiczenia rozwijaj膮ce my艣lenie krytyczne.

Mam nadziej臋, 偶e poczuli艣cie si臋 zainspirowani pomys艂ami na rozwijanie krytycznego my艣lenia! Nie tylko zwi臋kszy to efektywno艣膰 Waszej pracy, ale i uczyni j膮 ciekawsz膮 鈥 a tego nigdy za wiele!

Beata Wysocka metodyczka Early Stage

Autorka: metodyczka Early Stage Beata Wysocka




Odpowiedzi na pytania z pocz膮tku artyku艂u:

  • umiej臋tno艣膰 dokonania wyboru
  • identyfikacja




Komentarze

Rozmowa kwalifikacyjna lektor jezyka angielskiego

Jak dobrze wypa艣膰 na rozmowie kwalifikacyjnej? Rady dla lektor贸w

Jak dobrze wypa艣膰 na rozmowie kwalifikacyjnej? Przede wszystkim zwr贸膰 uwag臋 na to, jakie masz umiej臋tno艣ci 鈥 r贸wnie偶 te mi臋kkie 鈥 i przemy艣l, jak mo偶esz je z...
Czytaj wi臋cej
Praca jako lektor nauczyciel bez wyksztalcenia filologicznego

Praca jako lektor angielskiego bez wykszta艂cenia filologicznego 鈥 czy to mo偶liwe?

Jak zosta膰 nauczycielem angielskiego bez studi贸w? Czy to w og贸le mo偶liwe? Je偶eli chcesz uczy膰 w szkole podstawowej lub 艣redniej, to wystarczy, 偶e uko艅czysz n...
Czytaj wi臋cej