Early Stage Universe | Early Stage Universe

Jak uchronić nauczyciela przed wypaleniem zawodowym?

15.12.2020
Jak uchronić nauczyciela przed wypaleniem zawodowym?

Praca nauczyciela daje mnóstwo satysfakcji, obfituje w wyzwania i ciekawe zadania, ale wiąże się też z dużym stresem i odpowiedzialnością. Nie jest to tak łatwa praca, jak by się mogło wydawać. Wymaga szerokiej wiedzy i umiejętności przekazywania jej uczniom, a także odporności na stres, presję czasu, hałas i kalejdoskop bodźców każdego dnia. Przed jakimi jeszcze wyzwaniami staje nauczyciel? Rozwiązuje konflikty, podejmuje codziennie mnóstwo decyzji, musi sprostać oczekiwaniom uczniów, rodziców i pracodawców. Kosmos, prawda? Niestety osoby wykonujące ten zawód są w grupie narażonej na wypalenie zawodowe. Co możesz zrobić jako metodyk, by temu zapobiec? Jak wesprzeć lektorów? Jest kilka miejsc w nauczycielskim (wszech)świecie, w których warto podziałać!

Wpływ na szkołę i jej rozwój czynnikiem niwelującym wypalenie zawodowe

Nasze zadowolenie z pracy jest ściśle połączone z wewnętrzną motywacją. Gdy jest ona na wysokim poziomie, chętnie nam się pracuje i czerpiemy radość z wykonywanych obowiązków. To jasne jak słońce. Co jednak, gdy motywacja zaczyna spadać? Jakie czynniki mają na to wpływ? Wewnętrzna motywacja może być na wysokim poziomie, gdy spełnionych jest kilka warunków. W książce „Drive” Daniel Pink przeciwstawia utartym modelom motywowania pracowników, opartym na nagrodzie i karze, inne, ważniejsze dla nas warunki. Dwa z nich to autonomia i cel. Lubimy czuć, że mamy pewną niezależność w pracy i wpływ na to, co się dookoła dzieje. Nie bez znaczenia jest też świadomość wspólnej misji, działania na rzecz sukcesu całego zespołu, całej szkoły. Popracuj nad tym, by lektorzy w Twojej szkole czuli się potrzebni i ważni, dzięki czemu będą bardziej zadowoleni z pracy i unikną frustracji.

Jak tam dotrzeć?

  • Zbieraj feedback od lektorów odnośnie programu, zarządzania czy innych spraw związanych w mniejszym lub większym stopniu z ich pracą i uwzględniaj w miarę możliwości ich zdanie czy sugestie.
  • Doceniaj inicjatywę i pomysły nauczycieli.
  • Świetnie zadziała możliwość wprowadzania własnych rozwiązań czy drobnych odstępstw od ogólnie stosowanych w szkole metod.
  • Postaraj się zaangażować lektorów w dodatkowe projekty, zgodne z ich zainteresowaniami czy małymi marzeniami (kręcenie filmów z zajęć, tworzenie newsletterów dla innych nauczycieli oraz rodziców, przygotowanie spektaklu).


Możliwość rozwoju pozytywnie wpływa na motywację do pracy lektora

Kolejna składowa wewnętrznej motywacji według Pinka to doskonalenie umiejętności i dążenie do osiągnięcia mistrzostwa w swojej dziedzinie. Każdy z nas ustala sobie jakiś zawodowy cel, kosmiczną misję do wypełnienia ;) Twoi lektorzy także mają potrzebę rozwoju, głód wiedzy – warto ich wesprzeć w ich zaspokojeniu. Pomóż im niewielkimi krokami zbliżyć się do realizacji planu. Gwarantuję, że nie pozostanie to bez znaczenia dla ich motywacji do pracy.

Jak tam dotrzeć?

  • Zachęcaj lektorów do udziału w szkoleniach – nie muszą być związane wyłącznie z nauczaniem języków.
  • Oczasu do czasu przydadzą się dodatkowe zadania, które będą wymagały od lektorów doszkolenia się czy zdobycia wiedzy z pewnych dziedzin (np. tworzenie materiałów graficznych, które wymaga zapoznania się z odpowiednimi programami komputerowymi).
  • Niezwykle motywująca będzie też wiedza o możliwości awansu zawodowego.
Nauczyciel języka angielskiego
Monika Rudnicka - metodyczka główna Early Stage

Relacje międzyludzkie i dobra atmosfera motywują do pracy w szkole

Czy relacje międzyludzkie i dobra atmosfera w pracy są ważne? Oczywiście! Okazuje się, że to istotny czynnik decydujący o tym, jak nam się pracuje. Również dla osób, które twierdzą, że jest inaczej ;) Zgadza się z tym Joanna Stainke-Kalembka, która w swojej książce „Dodaj mi skrzydeł” wymienia relacje jako składnik motywacji wewnętrznej. Nie chodzi tu wyłącznie o poprawną relację na linii przełożony – podwładny, ale również o więzi z innymi lektorami, wzajemne wspieranie się oraz współpracę, bardzo ważną dla wyników całej szkoły. Gdy Armstrong, jako pierwszy człowiek stanął na Księżycu – czy dokonał tego w pojedynkę? Nie! Choć został twarzą tego sukcesu, stała za nim również reszta załogi oraz cały sztab ludzi na Ziemi.

W naszej pracy wygląda to podobnie. Nauczyciele, choć zazwyczaj pracują indywidualnie, mogą się od siebie wiele nauczyć, wzajemnie zainspirować, podzielić pomysłami. Więcej zdziałać wspólnymi siłami. Ale nie tylko to się liczy. W zgranym, rozumiejącym się i otwartym zespole można dzielić się emocjami, sukcesami i frustracjami, by łatwiej stawić czoła wyzwaniom i problemom. Jeśli nie mamy takiej możliwości i dusimy je w sobie, po pewnym czasie nagromadzony stres oraz zmartwienia wychodzą na powierzchnię i mogą prowadzić do wypalenia zawodowego. W gestii dyrektora czy metodyka jest tworzenie pozytywnej atmosfery i środowiska dobrego do budowania relacji między pracownikami szkoły.


Jak tam dotrzeć?

  • Przyda się przyjazne miejsce spotkań w szkole dla wszystkich lektorów, na przykład wygodny pokój nauczycielski lub, gdy nie ma takiej możliwości jakaś inna, spokojna przestrzeń, gdzie będzie można swobodnie porozmawiać, wymienić się pomysłami czy wspólnie popracować.
  • Od czasu do czasu możesz zorganizować wyjście integracyjne.
  • Promuj kulturę współpracy – utwórz grupę w mediach społecznościowych, zachęcaj do wzajemnych obserwacji lekcji, zorganizuj tablicę, na której każdy lektor będzie mógł podzielić się swoimi pomysłami.
  • Wspólne świętowanie sukcesów odniesionych przez kadrę to świetny sposób zacieśniania więzi w zespole.

Work-life balance w życiu lektora

W codziennym życiu każdego dnia toczymy małą walkę o utrzymanie równowagi. Ale zdarza się, że zupełnie jak w kosmosie, tracimy grunt pod nogami i wpadamy w stan nieważkości. A zachowanie harmonii między życiem osobistym i zawodowym jest niezmiernie ważne nie tylko dla lektora, ale też dla jego uczniów, którzy czerpią z jego energii i zapału. Niedyspozycja mentalna nauczyciela może oznaczać nieproduktywne zajęcia, spadek motywacji, wieczne zmęczenie oraz napięcie. A przecież zdecydowanie łatwiej jest nam się zmotywować do pracy i czerpać z niej radość, gdy nie wywołuje ona stresu czy innych problemów natury psychologicznej, które mogą negatywnie wpływać również na życie poza szkołą.

Jak tam dotrzeć?

  • Dziel się doświadczeniem i metodami organizacji pracy, które sprawdzają się u Ciebie i pomagają zachować work-life balance.
  • Grafik powinien być ułożony mądrze, nie przeładowuj go, daj lektorom czas na odpoczynek.
  • Warto zadbać o kulturę pracy w Twojej szkole i ustalić zasady, które ułatwią funkcjonowanie – maile i telefony dozwolone tylko w konkretnych godzinach, mniej zadań do wykonania „na już”.
  • Słuchaj swoich współpracowników, daj im możliwość otwartego mówienia o problemach, z którymi się borykają, okaż wsparcie.
  • Pomocne będą szkolenia i spotkania z psychologiem.
  • Możesz podsuwać lektorom ciekawe materiały i książki o tym, jak zadbać o work-life balance czy jak radzić sobie ze stresem,


Dobra organizacja pracy to podstawa w pracy lektora

Wielu osobom wydaje się, że nauczyciel po skończonej lekcji ma wolne – ot, taka niezajmująca, przyjemna praca… Prawda jest zupełnie inna. Po zajęciach, w domu przychodzi czas na drugą turę obowiązków. Zaplanowanie lekcji oraz przygotowanie materiałów, które będą na niepotrzebne, o ile nie są zapewnione przez szkołę, jest niezwykle czasochłonne. A sprawdzenie kartkówek? Ocenienie zadań domowych? Nagle okazuje się, że cały wolny czas po pracy, niczym spadająca gwiazda, zniknął z pola widzenia w mgnieniu oka… Gdy każdy dzień jest taki, nietrudno o spadek formy, przemęczenie i niechęć do pracy. Na szczęście w tej materii również możesz trochę wspomóc swoich nauczycieli. Obierz odpowiedni kurs ;)

Wypalenie zawodowe

Jak tam dotrzeć?

  • Ogromnym ułatwieniem dla lektorów będzie dostęp do podręczników i pomocy naukowych.
  • Jeśli masz jakieś gotowe materiały na zajęcia, podziel się nimi z nauczycielami – zaoszczędzony czas będą mogli spędzić z bliskimi.



Temat wypalenia zawodowego jest rozległy jak Droga Mleczna. Masz wiele możliwości, by wesprzeć lektora i nie pozwolić na pojawienie się tego zjawiska. Bardzo ważne jest, abyś sam był na bieżąco i zadbał o własny rozwój w tematach związanych z komunikacją, zarządzaniem, motywacją czy psychologią. Czytaj ciekawe książki, chodź na wykłady i bierz udział w szkoleniach. Przy odpowiedniej dawce wiedzy, nowe pomysły, jak wesprzeć swoich nauczycieli w codziennej pracy pojawią się same. A przy okazji wpłynie to również pozytywnie na Ciebie – bo czy jest coś bardziej motywującego niż zgrany zespół pełen zapału i ambicji?

Wspieraj lektorów w każdym obszarze ich działania

Praca nauczyciela daje mnóstwo satysfakcji, obfituje w wyzwania i ciekawe zadania, ale wiąże się też z dużym stresem, odpowiedzialnością i oczekiwaniami ze strony uczniów, rodziców i pracodawców. Gdy czerpanie radości z wykonywanej pracy zacznie ustępować pod naporem negatywnych emocji, wewnętrzna motywacja lektora do pracy spadnie. To z kolei może przerodzić się w wypalenie zawodowe. Co możesz zrobić jako metodyk, by temu zapobiec? Jest kilka obszarów, w których warto podziałać.

Lektor ma wpływ na to, co dzieje się w szkole

Wewnętrzna motywacja może być na wysokim poziomie, gdy spełnionych jest kilka warunków. Daniel Pink w książce „Drive” sprzeciwia się starym, utartym modelom motywowania pracowników, opartym na nagrodzie i karze, przywołując inne, ważniejsze dla nas warunki. Dwa z nich to autonomia i cel. Lubimy czuć, że mamy pewną niezależność w pracy i wpływ na to, co się dookoła dzieje, wspólną misję. Popracuj nad tym, by lektorzy w Twojej szkole czuli się potrzebni i ważni, dzięki czemu będą bardziej zadowoleni z pracy i uniknąć frustracji.

Co możesz zrobić?

  • Zbieraj feedback od lektorów odnośnie programu, zarządzania czy innych spraw związanych w mniejszym lub większym stopniu z ich pracą i uwzględniaj w miarę możliwości ich zdanie czy sugestie.
  • Doceniaj inicjatywę i pomysły nauczycieli.
  • Świetnie zadziała możliwość wprowadzania własnych rozwiązań czy drobnych odstępstw od ogólnie stosowanych w szkole metod.
  • Postaraj się zaangażować lektorów w dodatkowe projekty zgodne z ich zainteresowaniami (kręcenie filmów z zajęć, tworzenie newsletterów dla innych nauczycieli oraz rodziców).
Work life balance

Rozwój osobisty nauczyciela podstawą funkcjonowania szkoły

Kolejna składowa wewnętrznej motywacji według Pinka to doskonalenie umiejętności i dążenie do osiągnięcia mistrzostwa w swojej dziedzinie. Twoi lektorzy, jak każdy z nas mają potrzebę rozwoju – warto ich wesprzeć w jej zaspokojeniu i wspomóc w dążeniu do celu. Z całą pewnością nie pozostanie to bez znaczenia dla ich motywacji.



Jak tam dotrzeć?

  • Wysyłaj zachęcaj lektorów do udziału w szkoleniach – nie muszą być związane wyłącznie z nauczaniem języków.
  • Od czasu do czasu przydadzą się dodatkowe zadania, które będą wymagały od lektorów doszkolenia się czy zdobycia wiedzy z pewnych dziedzin.
  • Niezwykle motywująca będzie też wiedza o możliwości awansu zawodowego.


Zdrowe relacje pozytywnie wpływają na pracę lektorów

Czy relacje międzyludzkie i dobra atmosfera w pracy są ważne? Okazuje się, że dla wielu z nas to istotny czynnik decydujący o tym, jak nam się pracuje. Zgadza się z tym Joanna Stainke-Kalembka, która w swojej książce „Dodaj mi skrzydeł” wymienia relacje jako składnik motywacji wewnętrznej. Nie chodzi tu wyłącznie o poprawną relację na linii przełożony – podwładny, ale również o więzi z innymi lektorami, wzajemne wspieranie się czy współpracę. Nauczyciele, choć zazwyczaj pracują w pojedynkę, mogą się od siebie wiele nauczyć, wzajemnie zainspirować, podzielić pomysłami. Model pracy w szkole językowej niestety nie sprzyja budowaniu zespołu, dlatego w gestii dyrekcji czy metodyka jest tworzenie pozytywnej atmosfery i środowiska dobrego do budowania relacji między pracownikami szkoły.

Jak tam dotrzeć?

  • Przyda się przyjazne miejsce spotkań w szkole dla wszystkich lektorów, na przykład wygodny pokój nauczycielski, w którym będzie można swobodnie porozmawiać.
  • Od czasu do czasu możesz zorganizować wyjście integracyjne.
  • Promuj kulturę współpracy – utwórz grupę w mediach społecznościowych, zachęcaj do wzajemnych obserwacji lekcji, zorganizuj tablicę, na której każdy lektor będzie mógł podzielić się swoimi pomysłami.
  • Wspólne świętowanie sukcesów odniesionych przez kadrę to świetny sposób zacieśniania więzi w zespole.


Work-life balance wpływa na zadowolenie z pracy lektora

Łatwiej jest nam się zmotywować do pracy i czerpać z niej radość, gdy nie wywołuje ona stresu czy innych problemów natury psychologicznej. Zachowanie równowagi zarówno w życiu osobistym, jak i zawodowym zdrowia psychicznego jest niezmiernie ważne nie tylko dla lektora, ale też dla jego uczniów, którzy czerpią z jego energii i zapału. Niedyspozycja mentalna nauczyciela może oznaczać nieproduktywne zajęcia, spadek motywacji, wieczne zmęczenie czy zachwianie równowagi między życiem prywatnym a zawodowym.


Jak tam dotrzeć?

  • Dziel się doświadczeniem i metodami organizacji pracy, które sprawdzają się u Ciebie i pomagają zachować work-life balance.
  • Grafik powinien być ułożony mądrze, nie przeładowuj go, daj lektorom czas na odpoczynek.
  • Warto zadbać o kulturę pracy w Twojej szkole i ustalić zasady, które ułatwią funkcjonowanie – maile i telefony dozwolone tylko w konkretnych godzinach, mniej zadań do wykonania „na już”.
  • Słuchaj swoich współpracowników, daj im możliwość otwartego mówienia o problemach, z którymi się borykają, okaż wsparcie.
  • Pomocne będą szkolenia i spotkania z psychologiem.
  • Możesz podsuwać lektorom ciekawe materiały i książki o tym, jak zadbać o swoją motywację czy jak radzić sobie ze stresem.


Pomagaj lektorom w przygotowaniach do zajęć

Przygotowywanie scenariusza lekcji oraz materiałów, które będą na nie potrzebne jest niezwykle czasochłonne. Gdy dochodzi do tego jeszcze sprawdzenie kartkówek i opracowanie uszykowanie zadań, okazuje się, że lektorowi nie zostaje zbyt wiele czasu po pracy na relaks czy spędzenie miłych chwil z bliskimi. Trudno wtedy o zachowanie równowagi w życiu, a to może z kolei prowadzić do przemęczenia i niechęci do pracy.


Jak tam dotrzeć?

  • Jeśli masz jakieś gotowe materiały na zajęcia, podziel się nimi z nauczycielami.
  • Ogromnym ułatwieniem dla lektorów będzie dostęp do podręczników i pomocy naukowych.

Te zagadnienia to tylko wycinek tego, co może wpływać na nastawienie psychiczne i motywację do pracy lektora. Masz wiele możliwości, by wesprzeć go i nie pozwolić na wypalenie zawodowe. Bardzo ważne jest, abyś sam był na bieżąco i zadbał o własny rozwój w tematach związanych z komunikacją, zarządzaniem, motywacją czy psychologią. Czytaj ciekawe książki, uczęszczaj na wykłady i szkolenia. Przy odpowiedniej dawce wiedzy nowe pomysły na podtrzymanie motywacji u Twoich nauczycieli pojawią się same!

Jak-wspierac-rozwoj

Nastawienie na rozwój – jak wspierać je u uczniów?

Błędy mają generalnie nie najlepszą reputację, a jeśli chodzi o naukę, to sprawa komplikuje się jeszcze bardziej. Nic dziwnego: b...
Czytaj więcej
DT_w_szkole_jezyka_angielskiego

Design Thinking w szkole języka angielskiego

Od lat prowadzisz swoją szkołę językową i czujesz, że potrzebujesz zmian? A może właśnie zaczynasz i chcesz dobrze zainwestować edukacyjny potencja...
Czytaj więcej
Uczeń z dysleksją

Uczeń z dysleksją a nauczanie języka angielskiego – jak oswoić dysleksję?

10% populacji ma dysleksję – to dużo czy mało? Oczywiście trudno powiedzieć nie mając punktu odniesienia. Jednak będąc nauczycielem warto sobie uśw...
Czytaj więcej
Pieniadze na start

Skąd wziąć pieniądze na start własnej szkoły językowej?

Zakładanie własnej firmy to inwestycja wymagająca nie tylko posiadania określonych umiejętności organizacyjnych, poświęcenia swojego czasu oraz zaa...
Czytaj więcej