Early Stage Universe

Jak uczy się mózg, czyli jak pomóc uczniom w nauce angielskiego?

6.01.2022
Robo wunderkind h Lv Q4 QEBAE unsplash

Zrozumienie funkcjonowania umysłu pozwala zmaksymalizować efektywność pracy i nauki. W przypadku nauczania języków obcych wykorzystanie wiedzy o tym, jak uczy się mózg może istotnie wpłynąć nie tylko na same efekty pracy nauczyciela i ucznia, ale również odczucia związane z uczestnictwem w zajęciach językowych.

W jaki sposób mózg się uczy?

Mózg jest niezwykle złożonym, a zarazem delikatnym organem. Ten składający się z miliardów komórek nerwowych, zwanych neuronami, główny „komputer” naszego ciała kontroluje wszystkie procesy naszego zachodzące w organizmie, od podstawowych procesów życiowych, po zaawansowane procesy myślowe. Sprawne i szybkie przekazywanie tak dużych ilości informacji możliwe jest dzięki wykorzystaniu impulsów elektrycznych, przesyłanych pomiędzy neuronami tworzącymi niezwykle rozbudowane sieci połączeń – każdy z nich może być połączony z aż 10 tysiącami innych komórek nerwowych! Podczas nauki sieć ta jest rozbudowywana, a im lepiej poznajemy to, czego się uczymy, tym silniejsze są i bardziej efektywne połączenia pomiędzy neuronami, pozwalając na jeszcze szybsze przesyłanie impulsów elektrycznych. W ten właśnie sposób mózg „zapisuje” wszystko to, czego się uczymy.

Aby łatwiej zrozumieć ten mechanizm, często wykorzystuje się porównanie do ścieżek w gęstym lesie – im częściej daną dróżką podążamy, tym łatwiej ją dostrzec pośród gęstwiny. Ta analogia bardzo dobrze trafia do uczniów, gdy wyjaśniamy im konieczność i zalety płynące z regularnych powtórek. :) Jednocześnie, podobnie jak w przypadku leśnych szlaków, proces ten może przebiegać również w drugą stronę – gdy dane połączenia pomiędzy neuronami nie są wykorzystywane, stopniowo ulegają osłabieniu i tak jak nieużywana ścieżka, stopniowo zanikają w gąszczu innych informacji. W ten sposób zapominamy.

Mózg jest zatem jak zawodowy sportowiec. Aby utrzymać go w dobrej kondycji, musi regularnie trenować. Nawet jednak najbardziej utalentowani sportsmeni nie pozostawiają niczego przypadkowi i starają się stworzyć sobie optymalne warunki do treningu. W tym również podobny jest ludzki umysł, a wiedza o tym, co działa jak doskonały stymulator, a co powoduje pogorszenie wyników, pozwala optymalizować czas spędzony na nauce.

Czego potrzebuje mózg do sprawnej pracy?

Choć nie na wszystko mamy wpływ z perspektywy sali dydaktycznej, wiedza o tym, co wspomaga funkcjonowanie umysłów, szczególnie tych młodych i niezwykle szybko się rozwijających, może pomóc tworzyć w niej możliwie najkorzystniejsze warunki do pracy. Jednocześnie nawet w pracy lektora języka angielskiego można przecież przekazywać zdrowe nawyki, choćby podczas lekcji dotyczących zdrowia właśnie. :)

Zebraliśmy najważniejsze zasady dotyczące higieny umysłu:

  • w zdrowym ciele zdrowy… mózg

Nie bez powodu sparafrazowaliśmy popularne powiedzenie. Utrzymanie ciała w zdrowiu i dobrej kondycji pomaga zapewnić korzystne warunki do pracy intelektualnej. W zdrowym ciele mózg może się poświęcić całkowicie uczeniu się. Choć nie na wszystko mamy wpływ, to zdecydowanie warto zachęcać dzieci, by prowadziły higieniczny tryb życia, a na zajęcia przychodziły wypoczęte i najedzone. Zaspokojenie tych podstawowych potrzeb pozwoli skupić się wyłącznie na tym, co aktualnie jest treścią zajęć.

  • oddychaj z głową

Mózg jest organem, który ma niezwykle wysokie zapotrzebowanie na energię oraz tlen. W normalnych warunkach blisko 20% dostarczanego do organizmu tlenu wykorzystywane jest przez komórki mózgowe, a w sytuacji intensywnej pracy umysłowej wartość ta może wzrosnąć nawet 2,5-krotnie! Dlatego, jeśli chcesz, by Twoi uczniowie uniknęli znużenia lub trudności w osiągnięciu skupienia na lekcji, zadbaj o regularne wietrzenie sali, także jesienią i zimą (możesz wykorzystać do tego celu przerwę, aby nikt się nie przeziębił).

  • śpij, by pamiętać

Regularny sen o odpowiedniej długości ma kluczowe znaczenie dla zapamiętywania. To właśnie podczas snu według licznych badań naukowców następuje utrwalenie w pamięci tego, czego uczymy się podczas dnia. Ponadto, wypoczynek nocny jest niezbędny, aby umysł mógł nadal równie sprawnie przetwarzać i zapamiętywać informacje. Podczas snu mózg utrwala zatem połączenia między neuronami, stabilizując wiedzę, a jednocześnie usprawnia swoje funkcjonowanie, by mógł pracować jeszcze wydajniej.

Rozciąganie po treningu, czyli relaks dla mózgu

Starając się zachować maksymalną sprawność umysłową bardzo ważne jest, by pamiętać o okresach odpoczynku. Relaks ma szczególne znaczenie dla zachowania zdolności do sprawnego kojarzenia faktów, uczenia się, koncentracji na realizowanych zadaniach. Przemęczenie może sprawiać, że dzieci będą rozkojarzone i nerwowe, a uczestnictwo w lekcjach będzie przychodziło im z coraz większą niechęcią.

Zachęcamy zatem, aby planując swoje lekcje, obok zasadniczych bloków tematycznych zaplanować momenty pozwalające na chwilę odprężenia. Nawet krótka przerwa śródlekcyjna może napełnić uczniów nową energią i zmotywować do dalszej pracy. Wprowadź gry i zabawy w języku angielskim lub zaproponuj wspólną zabawę polegającą na ćwiczeniu koncentracji. Te kilka minut nie pójdzie na marne!

Jeśli chcesz dowiedzieć się jeszcze więcej o funkcjonowaniu mózgu, zapraszamy do wysłuchania niezwykle interesującego podcastu metodyczki Early Stage Beaty Wysockiej o tym, co nauczyciel języka angielskiego musi wiedzieć o mózgach swoich uczniów. Zapraszamy!

Komentarze

Samoregulacja dziecka w szkole

Stuart Shanker „Samoregulacja w szkole” – książka do nauczycielskiej biblioteczki

„Samoregulacja w szkole” dra Shankera zawiera rezultaty wielu badań poświęconych umiejętności samoregulacji. Wyróżnia się ogromną ilością konkretnych przykła...
Czytaj więcej
Czy warto korzystac z gotowych scenariuszy lekcji jezyka angielskiego dla dzieci

Czy warto korzystać z gotowych scenariuszy lekcji języka angielskiego dla dzieci?

Gotowe scenariusze lekcji języka angielskiego – czy ich wykorzystanie jest dobrym pomysłem? Nie ma na to pytanie jednoznacznej odpowiedzi. Jest to zależne od...
Czytaj więcej
Konspekt lekcji jezyka angielskiego jak napisac

Jak przygotować konspekt do lekcji języka angielskiego z dziećmi?

Nie masz pewności, jak przygotować konspekt do lekcji angielskiego dla dzieci? Nie martw się – w tym artykule wytłumaczymy Ci, jak to zrobić w 8 prostych kro...
Czytaj więcej
Obserwacja kolezenska jakie korzysci ma lekcja kolezenska dla lektora angielskiego

O obserwacji koleżeńskiej słów kilka…

Dawno dawno temu 🙂, kiedy byłam już całkiem doświadczoną lektorką, wymieniałyśmy się z innymi nauczycielkami obserwacjami lekcji. Z jednej strony mia...
Czytaj więcej