­čôÜ | Early Stage Universe

Recenzja ksi─ů┼╝ki ÔÇ×Si┼éa stresuÔÇŁ Kelly McGonigal

15.10.2018
Sila Stresu Okladka 1

W dzisiejszej recenzji chcia┼éabym przedstawi─ç ksi─ů┼╝k─Ö proponuj─ůc─ů nieco inne podej┼Ťcie do stresu ni┼╝ to, do kt├│rego przywykli┼Ťmy. My┼Ťl─Ö, ┼╝e czas sko┼äczy─ç z propagowaniem utartych, ale nieprawdziwych stwierdze┼ä dotycz─ůcych tego zagadnienia. Jako nauczyciele mamy styczno┼Ť─ç ze spor─ů ilo┼Ťci─ů trudnych sytuacji, wypaleniem zawodowym, problemem zestresowanych uczni├│w. Czy wiedza na temat stresu pomo┼╝e nam efektywniej sobie z nim radzi─ç? Zach─Öcam do lektury.

Zanim przejdziesz do dalszej cz─Ö┼Ťci tej recenzji, wybierz odpowied┼║ najbardziej zgodn─ů z Twoimi przekonaniami:

A) Stres jest szkodliwy, nale┼╝y go unika─ç i ogranicza─ç oraz umiej─Ötnie nim zarz─ůdza─ç.

B) Stres jest pomocny, nale┼╝y go akceptowa─ç i wykorzystywa─ç z po┼╝ytkiem dla siebie.

Te dwa stwierdzenia pochodz─ů z ksi─ů┼╝ki ÔÇ×Si┼éa stresuÔÇŁ oferuj─ůcej zupe┼énie dla mnie nowe spojrzenie na stres. Czy zgadzasz si─Ö ze stwierdzeniem, ze stres wp┼éywa negatywnie na zdrowie np. zmniejsza odporno┼Ť─ç, zwi─Öksza zapadalno┼Ť─ç na choroby, w tym wp┼éywa na wzrost ryzyka choroby serca? Je┼Ťli wybra┼ée┼Ť/a┼Ť odpowied┼║ A i odpowiedzia┼ée┼Ť/a┼Ť TAK na wi─Ökszo┼Ť─ç powy┼╝szych pyta┼ä, b─Ödziesz zdziwiony/a tym, co przeczytasz w ksi─ů┼╝ce Kelly McGonigal. Ja te┼╝ by┼éam zaskoczona. McGonigal fascynuj─ůco przedstawia genez─Ö z┼éej reputacji stresu, po zapoznaniu si─Ö z ni─ů nie mia┼éam ju┼╝ w─ůtpliwo┼Ťci, ┼╝e traktowanie stresu jako czego┼Ť z┼éego mija si─Ö z celem.

Na pocz─ůtku najbardziej zaciekawi┼éo mnie przytoczone przez autork─Ö badanie dotycz─ůce nastawienia do stresu. W badaniu wzi─Ö┼éo udzia┼é oko┼éo 30 tysi─Öcy Amerykan├│w. Postawiono im pytanie: ÔÇ×Czy uwa┼╝asz, ┼╝e stres szkodzi Twojemu zdrowiu?ÔÇŁ. Wyniki zaskoczy┼éy badaczy. ÔÇ×Osiem lat p├│┼║niej przeszukano og├│lnie dost─Öpne bazy danych, aby sprawdzi─ç, ilu spo┼Ťr├│d 30 tysi─Öcy uczestnik├│w badania zmar┼éo. (ÔÇŽ) Okaza┼éo si─Ö, ┼╝e wysoki poziom do┼Ťwiadczanego stresu zwi─Ökszy┼é ryzyko ┼Ťmierci o 43%. Zarazem (ÔÇŽ) zwi─Ökszone ryzyko ┼Ťmierci wyst─Öpowa┼éo wy┼é─ůcznie w przypadku ludzi, kt├│rzy uwa┼╝ali, ┼╝e stres szkodzi ich zdrowiu. Innymi s┼éowy: nie dotyczy┼éo os├│b, kt├│re deklarowa┼éy, ┼╝e do┼Ťwiadczaj─ů silnego stresu, ale nie uwa┼╝aj─ů go za szkodliwy dla zdrowia. Nie koniec na tym: w przypadku tej drugiej grupy ryzyko ┼Ťmierci okaza┼éo si─Ö najni┼╝sze w┼Ťr├│d uczestnik├│w badania, czyli ni┼╝sze nawet w por├│wnaniu do badanych, kt├│rzy deklarowali, ┼╝e do┼Ťwiadczaj─ů niewielkiego stresu.ÔÇŁ

Przeczytaj powy┼╝szy akapit jeszcze raz i zastan├│w si─Ö, jak cz─Östo powtarzasz sobie, ┼╝e stres dzia┼éa na Twoj─ů niekorzy┼Ť─ç. Czy w ten spos├│b nie wyrz─ůdzasz sobie krzywdy? Jak zatem zmieni─ç nastawienie do stresu, jak si─Ö z nim obchodzi─ç, aby dzia┼éa┼é na korzy┼Ť─ç?

O tym, jak silnie oddzia┼éuje na nas nasz spos├│b my┼Ťlenia i jakie znaczenie ma nastawienie, niech ┼Ťwiadczy te┼╝ badanie dotycz─ůce pa┼ä sprz─ůtaj─ůcych, kt├│re pr├│bowa┼éy zrzuci─ç wag─Ö. Okazuje si─Ö, ┼╝e kiedy powiedziano im, ┼╝e maj─ů my┼Ťle─ç o sprz─ůtaniu jak o ─çwiczeniach na si┼éowni, panie zacz─Ö┼éy chudn─ů─ç! Nie potrafi─Ö tego zrozumie─ç na p┼éaszczy┼║nie naukowej, ale fakty m├│wi─ů same za siebie. McGonigal podaje wspania┼éa recept─Ö na zmian─Ö nastawienia psychicznego, kt├│ra moim zdaniem mo┼╝e by─ç u┼╝yteczna w szeroko poj─Ötym uczeniu siebie i innych.

ÔÇ×Najskuteczniejsze interwencje w nastawienie psychiczne sk┼éadaj─ů si─Ö z trzech cz─Ö┼Ťci:

1. przyswojenie nowego punktu widzenia;

2. wykonanie ─çwiczenia, kt├│re sprzyja uwewn─Ötrznieniu i stosowaniu nowego

nastawienia psychicznego;

3. stworzenie okazji do podzielenia si─Ö dan─ů koncepcj─ů z innymi lud┼║mi.ÔÇŁ

Szczeg├│lnie doceniam punkt trzeci tego przepisu ÔÇô tak cz─Östo jako nauczyciel pomijamy dawanie uczniom okazji do podzielenia si─Ö z innymi swoimi przemy┼Ťleniami uwa┼╝aj─ůc, ┼╝e to strata czasu.

Zdecydowanie nie chcia┼éabym propagowa─ç tutaj stwierdzenia, ┼╝e im wi─Öcej stresu, tym lepiej. Wydaje mi si─Ö, ┼╝e g┼é├│wny wyd┼║wi─Ök tej ksi─ů┼╝ki jest taki,  ┼╝eby zaakceptowa─ç fakt, ┼╝e ┼╝ycie pe┼éne jest nieprzyjemnych do┼Ťwiadcze┼ä i podej┼Ť─ç do nich jako do czego┼Ť normalnego, nieuniknionego, a nawet nauczy─ç si─Ö przekuwa─ç te do┼Ťwiadczenia w pozytywy. Traktuj─ůc stres jako z┼éy i niepotrzebny, cz─Östo go unikamy. Tymczasem wed┼éug autorki traktowanie stresu jako pomocnego sprawia, ┼╝e szukamy informacji na temat ┼║r├│de┼é stresu, planujemy strategie radzenia sobie z owymi ┼║r├│d┼éami, zaczynamy prosi─ç o pomoc w zwi─ůzku z dan─ů sytuacj─ů, nawi─ůzuj─ůc g┼é─Öbokie relacje, widzimy te┼╝, ┼╝e konstruktywne dzia┼éania realnie wp┼éywaj─ů na nasz dobrobyt.

Aby zmieni─ç swoje nastawienie, nale┼╝y zrozumie─ç, dlaczego stres mo┼╝e mie─ç dobry wp┼éyw. Kilka stwierdze┼ä McGonigal z tym zwi─ůzanych zapad┼éo mi szczeg├│lnie w pami─Ö─ç. Przytaczam je poni┼╝ej:

  • reakcja na wyzwanie zwi─Öksza pewno┼Ť─ç siebie, motywuje do dzia┼éania i pomaga si─Ö uczy─ç na zdobywanych do┼Ťwiadczeniach
  • stres daje energi─Ö, aby podj─ů─ç dzia┼éanie, l─Ök pomaga stawa─ç na wysoko┼Ťci zadania (wed┼éug przytoczonych bada┼ä l─Ök du┼╝o cz─Ö┼Ťciej powoduje pobudzenie ni┼╝ rozpad)
  • stres pomaga si─Ö uczy─ç i rozwija─ç ( ÔÇ×Po silnej reakcji stresowej m├│zg jeszcze przez ┼éadnych kilka godzin ÔÇ×reorganizuje si─ÖÔÇŁ, aby zapami─Öta─ç do┼Ťwiadczenie i wyci─ůgn─ů─ç z niego wnioski. W tym samym czasie hormony stresu zwi─Ökszaj─ů aktywno┼Ť─ç tych obszar├│w m├│zgu, kt├│re wspomagaj─ů procesy uczenia si─Ö i zapami─Ötywania.)
  • szcz─Ö┼Ťliwe ┼╝ycie nie jest ┼╝yciem bezstresowym
  • im bardziej unikasz stresu, tym wi─Öcej go generujesz (ÔÇŁJedna z korzy┼Ťci akceptowania do┼Ťwiadczanego napi─Öcia polega na tym, ┼╝e znajdujesz si┼éy, aby d─ů┼╝y─ç do celu i uczestniczy─ç w wydarzeniach, kt├│re s─ů trudne, ale warto┼Ťciowe.ÔÇŁ)
  • oraz moje ulubione: stres sprzyja wzmacnianiu wi─Özi z innymi lud┼║mi (budzi instynkty spo┼éeczne, wspiera tworzenie wi─Özi, zmniejsza strach i dodaje odwagi)

Ksi─ů┼╝ka pe┼éna jest te┼╝ praktycznych porad i ─çwicze┼ä, kt├│re pomagaj─ů zmieni─ç nastawienie do stresu, zrozumie─ç go i wyci─ůga─ç z niego korzy┼Ťci. Jednym z nich jest ─çwiczenie polegaj─ůce na wybraniu warto┼Ťci, kt├│re cenisz. Autorka przekonuje, ┼╝e zrozumienie tego, ┼╝e dla rzeczy dla nas wa┼╝nych jeste┼Ťmy w stanie wzi─ů─ç na siebie du┼╝o niedogodno┼Ťci, daje nam poczucie sensu odczuwania nie┼éatwych uczu─ç. Kolejne ─çwiczenia dotycz─ů koszt├│w unikania stresu (czy nie przewy┼╝szaj─ů zmierzenia si─Ö z nim?), tego, jak przemieni─ç poczucie przyt┼éoczenia w nadziej─Ö czy jak przekszta┼éci─ç cele osobiste na cele wy┼╝sze. Ksi─ů┼╝ka udowadnia bowiem, ┼╝e pokonywanie trudno┼Ťci dla cel├│w wy┼╝szych nadaje sens tym trudno┼Ťciom.

Je┼Ťli przytoczone przeze mnie informacje Ci─Ö zainteresowa┼éy i si─Ögniesz do ksi─ů┼╝ki, dowiesz si─Ö jeszcze wielu innych fascynuj─ůcych rzeczy m.in. o tym, jak dokona─ç transformacji zagro┼╝e┼ä w wyzwania czy strachu w odwag─Ö, o stwarzaniu wsp├│lnoty, kt├│ra da Ci wsparcie w trudnych sytuacjach oraz o tym, jak zmiana nastawienia na izolacj─Ö na poczucie wsp├│lnoty ma realny wp┼éyw na samopoczucie. Nawiasem m├│wi─ůc, jeden z moich ulubionych podcast├│w ÔÇ×Shut up, BrainÔÇŁ w jednym odcinku m├│wi wyra┼║nie o tym, ┼╝e medytacja nastawiona na wsp├│┼éczucie i poczucie wsp├│lnoty zwi─Öksza poczucie szcz─Ö┼Ťcia odbierane przez m├│zg cz┼éowieka.

Autorka po┼Ťwi─Öca te┼╝ rozdzia┼é blisko┼Ťci i rozwa┼╝eniu tego, dlaczego troszczenie si─Ö o innych zwi─Öksza psychiczn─ů odporno┼Ť─ç. Bardzo interesuj─ůce s─ů r├│wnie┼╝ informacje o tym, ÔÇ×jak piel─Ögnowa─ç nastawienie psychiczne na opiek─Ö i przyja┼║┼ä, skupiaj─ůc uwag─Ö na celach wy┼╝szych ni┼╝ w┼éasne ego, udzielaj─ůc wsparcia innym ludziom, a nawet ┼Ťwiadomie decyduj─ůc o tym, ┼╝eby postrzega─ç stres i cierpienie jako elementy uniwersalnego do┼Ťwiadczenia ludzkiego.ÔÇŁ Do mnie ten rozdzia┼é przem├│wi┼é zdecydowanie najmocniej.

Jak mo┼╝emy z tej wiedzy skorzysta─ç w nauczaniu i uczeniu si─Ö? Wed┼éug mnie najwi─Öksz─ů si┼é─ů tej ksi─ů┼╝ki jest zwi─Ökszanie ┼Ťwiadomo┼Ťci tego, ┼╝e stres si─Ö przydaje, jest cz─Ö┼Ťci─ů ┼╝ycia i ┼╝e mo┼╝emy pracowa─ç nad zmian─ů nastawienia do niego przez nas jako nauczycieli oraz u naszych uczni├│w. W moim poczuciu wyposa┼╝anie uczni├│w w strategie, kt├│re pomog─ů im si─Ö zmierzy─ç z wyzwaniami jest pi─Ökn─ů ide─ů i na pewno czym┼Ť, czego obecnie brakuje w szko┼éach. Jako nauczycielom za┼Ť zmiana nastawienia z du┼╝ym prawdopodobie┼ästwem u┼éatwi unikn─ů─ç wypalenia zawodowego, wp┼éynie te┼╝ na higien─Ö psychiczn─ů i na og├│lne poczucie dobrostanu.

Na koniec cytat ┼Ťwietnie podsumowuj─ůcy ksi─ů┼╝k─Ö: ÔÇ×Reakcja stresowa jest czym┼Ť wi─Öcej ni┼╝ podstawowym instynktem przetrwania. Przynale┼╝y ona do ludzkiego sposobu funkcjonowania, dogadywania si─Ö ze sob─ů nawzajem i szukania w┼éasnego miejsca na ┼Ťwiecie. Gdy si─Ö to zrozumie, w├│wczas reakcja stresowa przestaje by─ç czym┼Ť, czego nale┼╝y si─Ö obawia─ç ÔÇö za to staje si─Ö tym, co warto docenia─ç, co warto wykorzystywa─ç, a nawet czemu warto ufa─ç.ÔÇŁ

Autorka jest te┼╝ m├│wc─ů TED ÔÇô polecam obejrzenie jej przemowy ÔÇ×How to make stress your friendÔÇŁ. 

Easter best jpg

Easter Lesson ONLINE

Easter basket, Easter basket.EasterÔÇÖs on the way.Put some food in the basket.ItÔÇÖs Saturday today.Wielkanocna niespodzianka od E...
Czytaj wi─Öcej
Podcast Beti Magda

Podcast o tym, jak zapobiec hałasowi w klasie

W tym podca┼Ťcie Beata Wysocka i Magda Ada┼Ť rozmawiaj─ů o tym, jak zapobiec ha┼éasowi w klasie. Dowiecie si─Ö mi─Ödzy innymi: * dlaczego najlepszym z...
Czytaj wi─Öcej
Podcast Tonia 6

Biznesowy podcast o pracy na talentach

W drugim podca┼Ťcie game-changer├│w Tonia Bochi┼äska rozmawia z Jagod─ů Gandziarowsk─ů-Zio┼éeck─ů, o tym:czym jest idea talent├│w Gallupa, czyli test Cli...
Czytaj wi─Öcej
Dodaj podtytuł1

Rozmowy o szcz─Ö┼Ťciu - Martyna

"Chce nauczy─ç moje c├│rki tego, ┼╝e kobieta mo┼╝e robi─ç to, o czym marzy, ┼╝e nie ma jednego idealnego modelu post─Öpowania, kt├│ry jest w┼éa┼Ťciwy. Ja by┼éam sie...
Czytaj wi─Öcej