­čôÜ | Recenzja ksi─ů┼╝ki ÔÇ×Si┼éa stresuÔÇŁ Kelly McGonigal - Early StageÔÇŽ

Recenzja ksi─ů┼╝ki ÔÇ×Si┼éa stresuÔÇŁ Kelly McGonigal

15.10.2018
Sila Stresu Okladka 1

W dzisiejszej recenzji chcia┼éabym przedstawi─ç ksi─ů┼╝k─Ö proponuj─ůc─ů nieco inne podej┼Ťcie do stresu ni┼╝ to, do kt├│rego przywykli┼Ťmy. My┼Ťl─Ö, ┼╝e czas sko┼äczy─ç z propagowaniem utartych, ale nieprawdziwych stwierdze┼ä dotycz─ůcych tego zagadnienia. Jako nauczyciele mamy styczno┼Ť─ç ze spor─ů ilo┼Ťci─ů trudnych sytuacji, wypaleniem zawodowym, problemem zestresowanych uczni├│w. Czy wiedza na temat stresu pomo┼╝e nam efektywniej sobie z nim radzi─ç? Zach─Öcam do lektury.

Zanim przejdziesz do dalszej cz─Ö┼Ťci tej recenzji, wybierz odpowied┼║ najbardziej zgodn─ů z Twoimi przekonaniami:

A) Stres jest szkodliwy, nale┼╝y go unika─ç i ogranicza─ç oraz umiej─Ötnie nim zarz─ůdza─ç.

B) Stres jest pomocny, nale┼╝y go akceptowa─ç i wykorzystywa─ç z po┼╝ytkiem dla siebie.

Te dwa stwierdzenia pochodz─ů z ksi─ů┼╝ki ÔÇ×Si┼éa stresuÔÇŁ oferuj─ůcej zupe┼énie dla mnie nowe spojrzenie na stres. Czy zgadzasz si─Ö ze stwierdzeniem, ze stres wp┼éywa negatywnie na zdrowie np. zmniejsza odporno┼Ť─ç, zwi─Öksza zapadalno┼Ť─ç na choroby, w tym wp┼éywa na wzrost ryzyka choroby serca? Je┼Ťli wybra┼ée┼Ť/a┼Ť odpowied┼║ A i odpowiedzia┼ée┼Ť/a┼Ť TAK na wi─Ökszo┼Ť─ç powy┼╝szych pyta┼ä, b─Ödziesz zdziwiony/a tym, co przeczytasz w ksi─ů┼╝ce Kelly McGonigal. Ja te┼╝ by┼éam zaskoczona. McGonigal fascynuj─ůco przedstawia genez─Ö z┼éej reputacji stresu, po zapoznaniu si─Ö z ni─ů nie mia┼éam ju┼╝ w─ůtpliwo┼Ťci, ┼╝e traktowanie stresu jako czego┼Ť z┼éego mija si─Ö z celem.

Na pocz─ůtku najbardziej zaciekawi┼éo mnie przytoczone przez autork─Ö badanie dotycz─ůce nastawienia do stresu. W badaniu wzi─Ö┼éo udzia┼é oko┼éo 30 tysi─Öcy Amerykan├│w. Postawiono im pytanie: ÔÇ×Czy uwa┼╝asz, ┼╝e stres szkodzi Twojemu zdrowiu?ÔÇŁ. Wyniki zaskoczy┼éy badaczy. ÔÇ×Osiem lat p├│┼║niej przeszukano og├│lnie dost─Öpne bazy danych, aby sprawdzi─ç, ilu spo┼Ťr├│d 30 tysi─Öcy uczestnik├│w badania zmar┼éo. (ÔÇŽ) Okaza┼éo si─Ö, ┼╝e wysoki poziom do┼Ťwiadczanego stresu zwi─Ökszy┼é ryzyko ┼Ťmierci o 43%. Zarazem (ÔÇŽ) zwi─Ökszone ryzyko ┼Ťmierci wyst─Öpowa┼éo wy┼é─ůcznie w przypadku ludzi, kt├│rzy uwa┼╝ali, ┼╝e stres szkodzi ich zdrowiu. Innymi s┼éowy: nie dotyczy┼éo os├│b, kt├│re deklarowa┼éy, ┼╝e do┼Ťwiadczaj─ů silnego stresu, ale nie uwa┼╝aj─ů go za szkodliwy dla zdrowia. Nie koniec na tym: w przypadku tej drugiej grupy ryzyko ┼Ťmierci okaza┼éo si─Ö najni┼╝sze w┼Ťr├│d uczestnik├│w badania, czyli ni┼╝sze nawet w por├│wnaniu do badanych, kt├│rzy deklarowali, ┼╝e do┼Ťwiadczaj─ů niewielkiego stresu.ÔÇŁ

Przeczytaj powy┼╝szy akapit jeszcze raz i zastan├│w si─Ö, jak cz─Östo powtarzasz sobie, ┼╝e stres dzia┼éa na Twoj─ů niekorzy┼Ť─ç. Czy w ten spos├│b nie wyrz─ůdzasz sobie krzywdy? Jak zatem zmieni─ç nastawienie do stresu, jak si─Ö z nim obchodzi─ç, aby dzia┼éa┼é na korzy┼Ť─ç?

O tym, jak silnie oddzia┼éuje na nas nasz spos├│b my┼Ťlenia i jakie znaczenie ma nastawienie, niech ┼Ťwiadczy te┼╝ badanie dotycz─ůce pa┼ä sprz─ůtaj─ůcych, kt├│re pr├│bowa┼éy zrzuci─ç wag─Ö. Okazuje si─Ö, ┼╝e kiedy powiedziano im, ┼╝e maj─ů my┼Ťle─ç o sprz─ůtaniu jak o ─çwiczeniach na si┼éowni, panie zacz─Ö┼éy chudn─ů─ç! Nie potrafi─Ö tego zrozumie─ç na p┼éaszczy┼║nie naukowej, ale fakty m├│wi─ů same za siebie. McGonigal podaje wspania┼éa recept─Ö na zmian─Ö nastawienia psychicznego, kt├│ra moim zdaniem mo┼╝e by─ç u┼╝yteczna w szeroko poj─Ötym uczeniu siebie i innych.

ÔÇ×Najskuteczniejsze interwencje w nastawienie psychiczne sk┼éadaj─ů si─Ö z trzech cz─Ö┼Ťci:

1. przyswojenie nowego punktu widzenia;

2. wykonanie ─çwiczenia, kt├│re sprzyja uwewn─Ötrznieniu i stosowaniu nowego

nastawienia psychicznego;

3. stworzenie okazji do podzielenia si─Ö dan─ů koncepcj─ů z innymi lud┼║mi.ÔÇŁ

Szczeg├│lnie doceniam punkt trzeci tego przepisu ÔÇô tak cz─Östo jako nauczyciel pomijamy dawanie uczniom okazji do podzielenia si─Ö z innymi swoimi przemy┼Ťleniami uwa┼╝aj─ůc, ┼╝e to strata czasu.

Zdecydowanie nie chcia┼éabym propagowa─ç tutaj stwierdzenia, ┼╝e im wi─Öcej stresu, tym lepiej. Wydaje mi si─Ö, ┼╝e g┼é├│wny wyd┼║wi─Ök tej ksi─ů┼╝ki jest taki, ┼╝eby zaakceptowa─ç fakt, ┼╝e ┼╝ycie pe┼éne jest nieprzyjemnych do┼Ťwiadcze┼ä i podej┼Ť─ç do nich jako do czego┼Ť normalnego, nieuniknionego, a nawet nauczy─ç si─Ö przekuwa─ç te do┼Ťwiadczenia w pozytywy. Traktuj─ůc stres jako z┼éy i niepotrzebny, cz─Östo go unikamy. Tymczasem wed┼éug autorki traktowanie stresu jako pomocnego sprawia, ┼╝e szukamy informacji na temat ┼║r├│de┼é stresu, planujemy strategie radzenia sobie z owymi ┼║r├│d┼éami, zaczynamy prosi─ç o pomoc w zwi─ůzku z dan─ů sytuacj─ů, nawi─ůzuj─ůc g┼é─Öbokie relacje, widzimy te┼╝, ┼╝e konstruktywne dzia┼éania realnie wp┼éywaj─ů na nasz dobrobyt.

Aby zmieni─ç swoje nastawienie, nale┼╝y zrozumie─ç, dlaczego stres mo┼╝e mie─ç dobry wp┼éyw. Kilka stwierdze┼ä McGonigal z tym zwi─ůzanych zapad┼éo mi szczeg├│lnie w pami─Ö─ç. Przytaczam je poni┼╝ej:

  • reakcja na wyzwanie zwi─Öksza pewno┼Ť─ç siebie, motywuje do dzia┼éania i pomaga si─Ö uczy─ç na zdobywanych do┼Ťwiadczeniach
  • stres daje energi─Ö, aby podj─ů─ç dzia┼éanie, l─Ök pomaga stawa─ç na wysoko┼Ťci zadania (wed┼éug przytoczonych bada┼ä l─Ök du┼╝o cz─Ö┼Ťciej powoduje pobudzenie ni┼╝ rozpad)
  • stres pomaga si─Ö uczy─ç i rozwija─ç ( ÔÇ×Po silnej reakcji stresowej m├│zg jeszcze przez ┼éadnych kilka godzin ÔÇ×reorganizuje si─ÖÔÇŁ, aby zapami─Öta─ç do┼Ťwiadczenie i wyci─ůgn─ů─ç z niego wnioski. W tym samym czasie hormony stresu zwi─Ökszaj─ů aktywno┼Ť─ç tych obszar├│w m├│zgu, kt├│re wspomagaj─ů procesy uczenia si─Ö i zapami─Ötywania.)
  • szcz─Ö┼Ťliwe ┼╝ycie nie jest ┼╝yciem bezstresowym
  • im bardziej unikasz stresu, tym wi─Öcej go generujesz (ÔÇŁJedna z korzy┼Ťci akceptowania do┼Ťwiadczanego napi─Öcia polega na tym, ┼╝e znajdujesz si┼éy, aby d─ů┼╝y─ç do celu i uczestniczy─ç w wydarzeniach, kt├│re s─ů trudne, ale warto┼Ťciowe.ÔÇŁ)
  • oraz moje ulubione: stres sprzyja wzmacnianiu wi─Özi z innymi lud┼║mi (budzi instynkty spo┼éeczne, wspiera tworzenie wi─Özi, zmniejsza strach i dodaje odwagi)

Ksi─ů┼╝ka pe┼éna jest te┼╝ praktycznych porad i ─çwicze┼ä, kt├│re pomagaj─ů zmieni─ç nastawienie do stresu, zrozumie─ç go i wyci─ůga─ç z niego korzy┼Ťci. Jednym z nich jest ─çwiczenie polegaj─ůce na wybraniu warto┼Ťci, kt├│re cenisz. Autorka przekonuje, ┼╝e zrozumienie tego, ┼╝e dla rzeczy dla nas wa┼╝nych jeste┼Ťmy w stanie wzi─ů─ç na siebie du┼╝o niedogodno┼Ťci, daje nam poczucie sensu odczuwania nie┼éatwych uczu─ç. Kolejne ─çwiczenia dotycz─ů koszt├│w unikania stresu (czy nie przewy┼╝szaj─ů zmierzenia si─Ö z nim?), tego, jak przemieni─ç poczucie przyt┼éoczenia w nadziej─Ö czy jak przekszta┼éci─ç cele osobiste na cele wy┼╝sze. Ksi─ů┼╝ka udowadnia bowiem, ┼╝e pokonywanie trudno┼Ťci dla cel├│w wy┼╝szych nadaje sens tym trudno┼Ťciom.

Je┼Ťli przytoczone przeze mnie informacje Ci─Ö zainteresowa┼éy i si─Ögniesz do ksi─ů┼╝ki, dowiesz si─Ö jeszcze wielu innych fascynuj─ůcych rzeczy m.in. o tym, jak dokona─ç transformacji zagro┼╝e┼ä w wyzwania czy strachu w odwag─Ö, o stwarzaniu wsp├│lnoty, kt├│ra da Ci wsparcie w trudnych sytuacjach oraz o tym, jak zmiana nastawienia na izolacj─Ö na poczucie wsp├│lnoty ma realny wp┼éyw na samopoczucie. Nawiasem m├│wi─ůc, jeden z moich ulubionych podcast├│w ÔÇ×Shut up, BrainÔÇŁ w jednym odcinku m├│wi wyra┼║nie o tym, ┼╝e medytacja nastawiona na wsp├│┼éczucie i poczucie wsp├│lnoty zwi─Öksza poczucie szcz─Ö┼Ťcia odbierane przez m├│zg cz┼éowieka.

Autorka po┼Ťwi─Öca te┼╝ rozdzia┼é blisko┼Ťci i rozwa┼╝eniu tego, dlaczego troszczenie si─Ö o innych zwi─Öksza psychiczn─ů odporno┼Ť─ç. Bardzo interesuj─ůce s─ů r├│wnie┼╝ informacje o tym, ÔÇ×jak piel─Ögnowa─ç nastawienie psychiczne na opiek─Ö i przyja┼║┼ä, skupiaj─ůc uwag─Ö na celach wy┼╝szych ni┼╝ w┼éasne ego, udzielaj─ůc wsparcia innym ludziom, a nawet ┼Ťwiadomie decyduj─ůc o tym, ┼╝eby postrzega─ç stres i cierpienie jako elementy uniwersalnego do┼Ťwiadczenia ludzkiego.ÔÇŁ Do mnie ten rozdzia┼é przem├│wi┼é zdecydowanie najmocniej.

Jak mo┼╝emy z tej wiedzy skorzysta─ç w nauczaniu i uczeniu si─Ö? Wed┼éug mnie najwi─Öksz─ů si┼é─ů tej ksi─ů┼╝ki jest zwi─Ökszanie ┼Ťwiadomo┼Ťci tego, ┼╝e stres si─Ö przydaje, jest cz─Ö┼Ťci─ů ┼╝ycia i ┼╝e mo┼╝emy pracowa─ç nad zmian─ů nastawienia do niego przez nas jako nauczycieli oraz u naszych uczni├│w. W moim poczuciu wyposa┼╝anie uczni├│w w strategie, kt├│re pomog─ů im si─Ö zmierzy─ç z wyzwaniami jest pi─Ökn─ů ide─ů i na pewno czym┼Ť, czego obecnie brakuje w szko┼éach. Jako nauczycielom za┼Ť zmiana nastawienia z du┼╝ym prawdopodobie┼ästwem u┼éatwi unikn─ů─ç wypalenia zawodowego, wp┼éynie te┼╝ na higien─Ö psychiczn─ů i na og├│lne poczucie dobrostanu.

Na koniec cytat ┼Ťwietnie podsumowuj─ůcy ksi─ů┼╝k─Ö: ÔÇ×Reakcja stresowa jest czym┼Ť wi─Öcej ni┼╝ podstawowym instynktem przetrwania. Przynale┼╝y ona do ludzkiego sposobu funkcjonowania, dogadywania si─Ö ze sob─ů nawzajem i szukania w┼éasnego miejsca na ┼Ťwiecie. Gdy si─Ö to zrozumie, w├│wczas reakcja stresowa przestaje by─ç czym┼Ť, czego nale┼╝y si─Ö obawia─ç ÔÇö za to staje si─Ö tym, co warto docenia─ç, co warto wykorzystywa─ç, a nawet czemu warto ufa─ç.ÔÇŁ

Autorka jest te┼╝ m├│wc─ů TED ÔÇô polecam obejrzenie jej przemowy ÔÇ×How to make stress your friendÔÇŁ.

Komentarze

Janka

Wystartowa┼éam swoj─ů szko┼é─Ö w pandemii!

Karolina Ziółkowska to lektorka, która po 6 latach pracy w Early Stage zdecydowała się na otworzenie własnej szkoły. I nie byłoby w tym nic niezwykłego, gdyb...
Czytaj wi─Öcej
Ecological activism

Freebies do pracy z nastolatkami - Ecological activism

W dzisiejszym materiale rozmawiamy o tym, jak mo┼╝emy zadba─ç o nasze ┼Ťrodowisko. Monika Rudnicka porusza ten temat w rozmowie z Bremley Lyngdoh - aktywist─ů i ...
Czytaj wi─Öcej
Quick tricks grafiki 3

QUICK TRICK #3

QUICK TRICK #3 - pomysł na powtórkę z użyciem dużych kostek do gry...
Czytaj wi─Öcej
Artificial Intelligence

Freebies do pracy z nastolatkami - Artificial Intelligence

W dzisiejszym materiale m├│wimy o sztucznej inteligencji. Dorota ┼Ücis┼éowska porusza ten temat w rozmowie z Aleksandr─ů Przegali┼äsk─ů - specjalistk─ů w dziedzinie...
Czytaj wi─Öcej